Sunday, June 21, 2009

Một Số Điều Chưa Biết Về Lý Tiểu Long


1. Khi Nhà diễn kịch Lý Phiên, Cha của Lý Tiểu Long qua đời lúc 64 tuổi, trong lúc tang lễ được cữ hành, Lý Tiểu Long từng khấn nhang và nói tuyên bố với mọi người là Ông chỉ cần sống được phân nửa số tuổi của Cha mình là đủ mãn nguyện, sự thật xảy ra như ông dự đoán - chết đúng lúc 32 tuổi.

2. Trong các cuộc phỏng vấn người Mẹ còn sống của Lý Tiểu Long về vấn đề được nói nhiều đến chuyện tuyệt tự trong dòng họ Lý, Bà cho biết là người Trung Hoa bà rất tin ở các truyền thuyết. Bà có dịp được chồng kể khi đọc qua cuốn sách gia phả rất xa xưa từ thời ông nội Lý Tiểu Long để lại, là giửa thế kỷ 18 trong nạn đói tại Trung Hoa lục địa, chính người cố của dòng họ Lý đã tạo và gây ân oán gì đó với người 1 người ăn xin đến nổi người ta phải chết cả 4 nhân mạng trong gia đình ông ta, trước khi nhắm mắt người ăn mày đó đã đem xác 4 người thân trong gia đình mình đến trước nhà của họ Lý và tuyên bố về sau nầy là 4 người nổi tiếng nhất của nhà họ Lý sẽ phải đền mạng. Điều đó có thể chứng minh qua cuộc đời của 2 người khá nổi tiếng nhất của gia đình họ Lý là chính bản thân Lý Tiểu Long và con trai là Brandon Lee, cả 2 chết khi lên cao nhất của đỉnh vinh quang trong khi lứa tuổi còn rất trẻ.

3. Lúc 14 tuổi, Lý Tiểu Long say mê vô cùng môn khiêu vũ với vũ điệu “Cha Cha Cha”, ông từng mần mò tập luyện bất cứ lúc nào, và nơi nào mình đến. Năm 15 tuổi họ Lý đã chiếm giải vô địch Thiếu Niên “Cha Cha Cha” của Hồng Kông. Sau này khi sáng lập ra môn phái Triệt Quyền Đạo (Jeet Kune Do) Lý Tiểu Long từng nói rằng mình tập được lối chiến đấu nhanh nhẹn là nhờ cách bước chân của môn khiêu vũ rất hữu dụng trong môn võ thuật.

4. Người đưa Lý Tiểu Long đế với danh vọng đầu tiên tại Hollywood chính là nhà tiền phong Karate Hoa Kỳ mang tên Ed Parker, người được gặp gở họ Lý trong cuộc thi đấu Karate quốc tế tại Long-Beach. Cuộc đời tài tử của Họ Lý tại Hoa Kỳ khởi đầu từ một phim tập “Green Hornet”, “Bat Man”, “Blondie” dựa theo truyện nhiều tập rẻ tiền mà trong hầu hết các phim Họ Lý phải mang mặt nạ (theo ý của đạo diễn phim bấy giờ là không muốn Lý Tiểu Long mang nét Á Châu trong phim), trước đó Lý Tiểu Long từng theo cha đóng các vai phụ cho các cuốn phim tại Hồng Kông. Qua phim “Green Hornet” Lý Tiểu Long đã đóng vai một Võ Sư Karate Nhật bí mật tên là KATO và nói vài câu vớ vẩn, khởi đầu phim được trả $20 đô la cho 5 ngày đóng phim.

5. Trong tất cả các đồ đệ của Lý Tiểu Long, người ta có thể thấy rất nhiều tài tử nổi tiếng thời đó như Steve McQueen, James Coburn, Chuck Norris .v.v.. Chính tài tử James Coburn từng phải trả $250 Mỹ Kim cho 1 giờ tập riêng với Lý Tiểu Long, một số tiền tương đương với $5.000 Đô la tính theo thời giá hiện nay. Sau này khi Lý Tiểu Long mất đi khi tài tử James Coburn được báo chí phỏng vấn là tại sao chấp nhận trả một số tiền quá lớn như vậy khi tập luyện với Lý Tiểu Long – lúc đó vô danh chưa hề nổi tiếng như sau khi đóng các bộ phim ăn khách, chính James đã trả lời: “Cá nhân tôi không cảm thấy thích thú với bề ngoài hay kỹ thuật của Thầy Lý Tiểu Long, tuy nhiên tôi rất yêu thích cách nói chuyện mang đầy tính chất triết lý huyền bí của Á Đông khi giao tiếp với ông”.

Về sau này người ta tìm thấy nhiều bảng viết tay về cách huấn luyện của Lý Tiểu Long dành riêng cho các đệ tử nổi tiếng của mình, có thể kể đến James Garner, Lee Marvin, Stirling Silliphant và người khổng lồ chơi bóng rổ cho đội LA Lakers - từng là đấu thủ khổng lồ của họ Lý qua phim “Trò chơi tử thần”.

6. Con trai duy nhất và tài tử Brandon Lee cũng đã chết như tuyệt mệnh với 1 viên đạn y như cốt chuyện phim đóng cuối cùng của Lý Tiểu Long “Trò chơi tử thần”, sau khi Brandon Lee qua đời vì tai nạn khi đóng phim, các bác sĩ Hoa Kỳ đã mổ xẻ thi thể của anh ta để tìm thêm các lý do tai nạn, họ đã khám phá 1 điều và họ cho rằng dù không bị viên đạn vô tình bắn chết khi đóng phim anh cũng sẽ chết trong vài năm sau đó, vì gan và tim anh đã bị hư hại vì ung thư trong thời kỳ bộc phát cuối cùng mà anh đã không hề biết đến.

7. Khi Lý Tiểu Long mất đi, rất nhiều lần các nhà làm phim đã tìm cách khám phá các tài tử Á Châu có khuôn mặt, tên họ hay phong cách giống ông để tạo dựng tiếp tục các cuốn phim.

Bruce Li (tên thật là Ho Chung Tao), một tài tử người Đài Loan rất giỏi về võ thuật, thể dục nhịp điệu. Bruce Li có lối chiến đấu rất giống Lý Tiểu Long nhưng lại có dáng không đẹp nên chỉ hoàn tất được 3 cuốn phim theo phong cách họ Lý.

Bruce Le (tên thật là Huan King Lung), một võ sư người Hồng Kông rất sáng giá, không được nhiều người ưa thích vì lối phá âm quá mạnh của người Trung Hoa Lục Địa không giống Lý Tiểu Long thật.

Người được xem là giống Lý Tiểu Long thật nhất được hầu hết người ái mộ công nhận, chính là tài tử Tang Leung (tên thật là Kim Tai Chung), một võ sư người Hàn Quốc, ông đã đóng thế theo các đọan phim Lý Tiểu Long bỏ dỡ qua cuốn phim cuối cùng “The Game of Death” (Trò chơi tử thần). Sau này tài tử Tang Leung không thế đóng được 1 cuốn phim nào khác vì ai cũng nhìn anh qua nhân vật Lý Tiểu Long, cuối cùng anh đã đi tu tại 1 ngôi chùa bên Hàn Quốc.

Bruce Leung (tên thật là Leung Siu Liang), người được xem là có những cú đá tuyệt vời không thua gì Lý Tiểu Long thật, nhưng lại không có nét gì giống Họ Lý.

Trong đó có 1 người Việt Nam tại Hoa Kỳ tên là Nguyễn Kim Bình, anh ta có khuôn mặt rất giống với tài tử Lý Tiểu Long thật ngoài đời, anh Bình là một võ sư Thiếu Lâm Việt Nam, đóng vài cuốn phim không nổi tiếng cho lắm, về sau không thấy anh xuất hiện bất cứ phim nào nữa.

Sau này và mới nhất là tài tử Dragon Lee, một võ sư Hàn Quốc thuộc môn phái Taekwondo, đóng rất nhiều phim tài liệu về họ Lý, Dragon Lee có rất nhiều ưu điểm nhất hơn hẳn trong tất cả các tài tử từng thử thay thế Lý Tiểu Long vì anh gốc người Trung Hoa, từ nhỏ sống tại Hoa Kỳ nên tiếng Anh khá chuẩn, ngoại hình đẹp làm cho giới phim ảnh Hollywood rất hài lòng.

8. Qua cuốn sách hồi ký viết về Lý Tiểu Long, một trong những đồ đệ thân tín của họ Lý đã viết về câu chuyện giửa Lý Tiểu Long và nhà vô đich quyền anh thế giới Muhammed Ali như sau, thần tượng của Lý Tiểu Long như sau:

“Một hôm Lý Tiểu Long tìm thấy tại phòng thâu phim một đoạn tài liệu về Muhammed Ali. Ali lúc đó là một Vô địch hạng nặng Thế giới tài ba nhất lúc đó và họ Lý đã khen nức nở về kỹ thuật chiến đấu của Ali. Cuốn phim tài liệu được Lý Tiểu Long xem đi xem lại nhiều lần, vài ngày hôm sau họ Lý đã sai thợ đem đặt 1 tấm màn thật lớn, rộng để chiếu lớn các hình ảnh của Ali (lúc đó chưa có các kỹ thuật phim ảnh, hay máy móc hiện đại như ngaỳ nay để chiếu lớn) trong lúc ông đấu và di chuyển, đồng thời Lý Tiểu Long tập di chuyển theo đấu pháp, quyền của Ali một cách rất thích thú, và viết lại những đặc điểm của Ali một cách rất chi tiết. Nhiều người đi qua lại phòng thân phim đều chọc họ Lý là “Chắc Anh phải có ý đấu với nhà vô địch Muhammed Ali, nên mới tập theo ông ta như vậy”, Lý Tiểu Long cười và cho rằng mình muốn biết cách đi, đấu pháp và cách suy nghĩ trong đầu của Ali khi chiến đấu nơi võ đài.
Về sau một tờ Nhật báo Hoa Kỳ biết được chuyện này, và đã hỏi Lý Tiểu Long trong một cuộc phỏng vấn là khả năng chiến đấu giữa Ông và Ali nếu họ có thể giàn xiếp 1 cuộc đấu đài tại Las Vegas, Họ Lý cười và đưa bàn tay mình ra cho người phóng viên xem: “Với bàn tay Trung Hoa nhỏ bé này. Chắc chắn Ali sẽ giết tôi !” [ anh Lý khiêm tốn wá ^^]

9. Trong tất cả các khán giả của thế giới phim ảnh thì không nơi nào có phong cách ái mộ phim võ thuật một cách cuồng nhiệt như tại Hồng Kông, các khán giả đi xem phim họ thường lận theo dao trong người, nếu phim không hay hoặc phim đang chiếu quá nhàm chán họ sẽ dùng dao mang theo rạch nát các ghế ngồi để cho chủ rạp biết mà thay thế phim khác. Duy chỉ có khi rạp hát chiếu phim của Lý Tiểu Long là phim duy nhất không bao giờ có chuyện đó xảy ra. Khi phim “The Big Boss” (Đường Sơn Đại Huynh) được chiếu tại Hồng Kông lần đầu tiên, Lý Tiểu Long và các tải tử trong phim đã bí mật hoá trang thành một người bình thường vào rạp xem phim do mình đóng và xem thử phản ứng của khán giả. Lý Tiểu Long đã rơi lệ khi thấy sau khi phim vừa dứt, khán giả đã đứng dậy cả 10 phút để vỗ tay (Theo phép lich sự vỗ tay chỉ dành cho xem kịch, cải lương chứ phim điện ảnh thì không bao giờ được vỗ tay trong rạp), sự cảm động đến rơi lệ này Lý Tiểu Long đã bị khán giả địa phương phám phá, họ đã dành nhau công kênh họ Lý ra khỏi rạp và đi dạo khắp đường phố Hồng Kông trong nhiều tiếng đồng hồ. [lúc này chắc anh Lý hạnh phúc lắm]

10. Qua phim “Tinh Võ Môn” với số lượng vé bán được và thu nhập trong 10 ngày đầu, Lý Tiểu Long đã đánh đổ được kỷ lục qua phim “Đường Sơn Đa Huynh” của chính mình khắp nơi trên thế giới. Nhưng đáng nói nhất là tại Singapore (Tân Gia Ba) cuốn phim “Tinh Võ Môn” đã làm tắc nghẹn đường xá tại thành phố này trong nhiều ngày sau giờ làm việc, chính Bộ Cảnh Sát Giao Thông của Thành phố Sư tử từng đề nghị với Bộ Văn Hoá cấm chiếu phim này hoặc dời nó lại vài tuần sau đó để Bộ Giao Thông Quốc Gia có thể tìm cách giải quyết chuyện kẹt xe khi các rạp chiếu phim tung vé ra ngoài thị trường, và họ phải nhờ tất cả các Huấn Luyện Viên, Võ Sư, Võ Sinh của các Võ Đường nổi tiếng như “Lion Champion Karate” hay “B.S Huan Taekwondo” đứng ra tổ chức việc bán vé tại các rạp cho trật tự hơn. [wá nổi tiếng ^^]

Trong lúc đó tại cũng tại hòn đảo Đài Loan, lần đầu tiên tệ nạn bán vé chợ đen trong phim ảnh đã xảy ra, vé bán chính thức là $2 đồng Đài Loan được các dân chợ đen tung ra với giá $45 Mỹ Kim, nhưng không bao giờ đủ cho giới hâm mộ mua.
Phim “Tinh Võ Môn” được chiếu liên tiếp tại Philippine (Phi Luật Tân) 8 tháng, và gây hổn loạn hàng đêm tại các rạp hát đến khi có người chết vì bị đè khi mua vé, chính quyền địa phương quyết định thu hồi cuốn phim để chờ sửa đổi luật đánh thuế cho kỹ nghệ điện ảnh, hầu thu nhập thêm cho ngân sách quốc gia. [ nhờ anh Lý đóa nha]

11. Chính tài tử Thành Long của Hồng Kông khởi đầu sự nghiệp phim ảnh của mình trong một vai trò cực kỳ nhỏ mà Lý Tiểu Long đã đóng vai chính, trong phim “Tinh Võ Môn” có đoạn Lý Tiểu Long sang một võ đường Kempo Karate Nhật để trả thù, khi xáp chiến giửa các võ sinh và con rồng họ Lý, một người được Lý Tiểu Long thảy lên cao bay ngay vào tường chính là Thành Long sau này. Ngoài ra tài tử Thành Long còn có mặt trong phim “Long Tranh Hổ Đấu” qua vai trò một người bảo vệ khu đường hầm và đánh nhau khi Lý Tiểu Long xâm nhập vào đêm tối để khám phá ra nơi chuyên sản xuất ma tuý. [ sao mình coi hoài mà hok thấy ta >"<]

12. Khi Lý Tiểu Long bất thình lình qua đời, ngôi mộ của Ông tại Hoa Kỳ đã được ghi vào mộ bia câu “Bruce Lee - Founder of Jeet Kune Do” (Lý Tiểu Long – Người sáng lập môn phái Triệt Quyền Đạo) mà quên hẳn vai trò chính của ông như một tài tử nổi tiếng của Á Châu và thế giới. Chuyện gây xao động và thắc mắc đến với hàng triệu triệu người ái mộ ông khắp năm châu, khi họ đều muốn xem con rồng họ Lý như một tài tử với cú đấu, đá tuyệt nhất trên vòm trời võ thuật qua màn ảnh. Chính Linda Lee, vợ của Lý Tiểu Long cho biết câu văn được viết trên mộ bia đó là ý kiến chung của đại gia đình họ Lý từ Hồng Kông, vì quan niệm “Xướng ca vô loài” không tốt của người Á Châu họ không muốn đề chức nghiệp trên mộ bia của Lý Tiểu Long là tài tử, dù biết rằng chính phim ảnh đã đưa người con của họ đi vào lòng người khắp năm châu.



13. Hiện nay trên thế giới có 3 nơi đã tạc tượng Lý Tiểu Long và chưng bày trang trọng tại quốc gia của họ, đó là Hồng Kông, Cameroon và Bosnia. Năm ngoái đã xảy ra một cuộc hổn chiến đầy máu me tại Bosnia giửa những người ái mộ ông và nhóm thanh niên nhậu say với ý định phá hoại bức tượng vàng của Lý Tiểu Long đặt tại ngay trung tâm thành phố.

14. Qua tất cả các cuốn sách, phim ảnh, tà liệu riêng của Lý Tiểu Long, hiếm thấy ông nhắc đến những người truyền dạy võ công cho mình ngoài Lý Phiên – Cha của mình, có thêm Võ sư Diệp Vấn, người được xem là một trong những người truyền dạy môn Vịnh Xuân chính gốc từ Trung Hoa Lục Địa sang Hồng Kông. Nhưng khi Lý Tiểu Long qua đời thì tính ra có hơn 20 “sư phụ” và “sư huynh” đã xuất hiện, và nhiều người đã kể công mình truyền dạy võ công cho họ Lý, và có người từng cho là mình từng thách đấu, tập luyện chung, dạy tuyệt kỹ quyền cước, kết nghĩa đệ huynh rất thân tình với tài tử Lý Tiểu Long. Năm 1973 một nhóm người đến từ Hồng Kông tự xưng là học trò của Lý Tiểu Long đã đi một vòng Á Châu biễu diễn và đấu đài đã thua từ đầu đến cuối trong hầu hết mọi trận nhưng thu được bộn bạc nhờ lấy danh là đệ tử của Lý Tiểu Long.

15. Có 1 điều bạn chưa biết ! Khi Lý Tiểu Long chết bí mật tại Hồng Kông, người ta sau nhiều ngày phám phá ra là tại căn phòng của ông trước khi từ trần có một cái nút áo.

Tuesday, May 26, 2009

4 nguyên tắc cải thiện chiều cao “mét mốt” cho teen


1. Ý thức phát triển chiều cao từ lúc dậy thì

Bởi vì khi đã chấm dứt giai đoạn dậy thì (sau 18 tuổi), chiều cao của chúng mình sẽ tăng rất chậm và hầu như không còn phát triển nữa (các XY có thể cao đến 22-25 tuổi, các XX có thể cao đến 20-22 tuổi). Sau giai đoạn dậy thì, sự sụt giảm của các nội tiết tố liên quan đến canxi và phốt pho làm cho sự phát triển chiều cao chậm lại do ngừng quá trình chuyển canxi vào xương. Vì thế, muốn chiều cao chúng mình phát triển tốt, chúng mình phải cực kỳ ý thức “chăm sóc” chiều cao ngay từ giai đoạn mới bắt đầu dậy thì nhé (11-12 tuổi trở đi). Nếu bỏ qua giai đoạn này thì tức là bạn đã hoài phí một “cơ hội ngàn vàng” rồi đấy và cơ hội sẽ không bao giờ trở lại cửa sau một lần nữa đâu. Hãy ghi nhớ nhé!

2. “Bồ kết” ngay một vài môn thể dục hữu ích cho chiều cao

Mỗi ngày ngoài những giờ học trên lớp và những buổi sinh hoạt ngoại khoá ra, chúng mình nên khôn ngoan kết thân ngay với những môn tập thể thao và dành khoảng từ 30 phút đến 1h đồng hồ luyện tập mỗi ngày nhé. Đặc biệt, muốn phát triển hơn nữa chiều cao của mình, bạn nên lưu ý chọn những môn thể thao mà có tác dụng tăng chiều cao toàn diện như: chạy ngắn, bóng chuyền, bóng bàn, cầu lông, xà đơn, bợi lội…Những môn thể thao này nếu tập liên tục, hứng thú sẽ giúp cho chúng mình có điều kiện duỗi dài cột sống, tay chân “lênh khênh” hơn để sải bước tự tin cùng bạn bè đấy.

Ngoài ra, phơi nắng mỗi ngày 20 phút sẽ khiến diện tích da được tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng tạo vitamin D cần thiết cho xương của chúng mình tăng trưởng nữa nhé.

3. Măm măm “chất và lượng”

Nhịn ăn, ăn kiêng quá đều không tốt cho cơ thể vì đương nhiên việc giảm bớt một số lượng thức ăn kiêng khem hằng ngày đã khiến cơ thể chưa nhận đủ năng lượng cần thiết mỗi ngày rồi. Vì thế, chúng mình phải ăn uống đủ lượng và đủ chất. Bên cạnh đó cũng cần chú ý đưa vào khẩu phần ăn những chất dinh dưỡng có liên quan mật thiết đến việc giúp tăng trưởng chiều cao như: protein (đạm), vitamin A, vitamin D, lysin, canxi, sắt, kẽm, iốt...

Chúng mình cũng lưu ý uống 2 ly sữa mỗi ngày nữa nhé vì sữa là thực phẩm không thể thiếu nếu muốn phát triển chiều cao. Nó là một loại thực phẩm tối ưu và được khuyến cáo dùng đến suốt cuộc đời, vì mỗi giai đoạn sữa sẽ giúp bảo vệ sức khỏe theo một chiều hướng khác nhau đấy. Nếu chưa đến 18 tuổi, có thể uống sữa nhiều hơn và tập luyện tích cực để chiều cao phát triển tối đa trước khi không thể tăng thêm được nữa.

4. “Khò khò” đủ và đúng giờ
Nguyên tắc này xem ra có vẻ “dễ ợt” nhất với teen chúng mình phải không? Ngủ đủ 8 giờ vào ban đêm cũng như chúng mình nên đi ngủ sớm, dậy sớm để chào bình minh sớm sẽ tốt cho cơ thể rất nhiều. Cố gắng dành thời gian chợp mắt buổi trưa khoảng 15-30 phút cũng là quá okie rùi. Bởi vì nếu ngủ đủ giấc và đúng giờ sẽ cho chúng mình một giấc ngủ sâu và đó còn là yếu tố kích thích tăng trưởng được tuyến yên tiết ra, làm tăng thêm chiều cao và số cân nặng.

Note: Để phát triển chiều cao và cân nặng của mình, chúng mình hãy nên theo dõi cân nặng và chiều cao mỗi tháng nhé để xem mình “cải tiến” ra sao. Ngoài tác dụng phát triển chiều cao, 4 nguyên tắc trên còn là “chìa khoá vàng” giúp chúng mình đẹp hơn với một cơ thể cân đối, chắc gọn và khỏe mạnh.

Oxy và sức khỏe

Trong cuộc sống hiện tại có nhiều khi do không chú ý, chúng ta đã tạo ra môi trường sống, làm việc thiếu oxy. Đã có một số gia đình có nhiều người bị ngộ độc oxyd carbon, thiếu oxy phải đi cấp cứu, thậm chí tử vong vì nhà đóng kín cửa trong khi chạy máy phát điện đặt trong nhà. Khi hội họp đông người trong nhà, cửa đóng kín, thông gió kém; đi ôtô máy lạnh đường dài, đông người dễ mệt mỏi một phần cũng vì thiếu oxy. Khi lao động thể lực, trí óc cường độ cao, nhu cầu oxy tại các cơ bắp thịt (cơ vân) ở não tăng nhiều, có thể xảy ra tình trạng thiếu oxy do cung không đủ cầu.

Đời sống nhân dân ngày càng nâng cao, y học với những phương pháp chữa bệnh ngày càng đi sâu vào giải quyết nguyên nhân, cơ chế sinh bệnh, bên cạnh điều trị chú ý hơn tới điều dưỡng. Chủ động điều trị bệnh từ khi còn chưa nặng. Bên cạnh ăn uống tốt đã đến lúc cần chú ý tới thở đúng, thở một cách khoa học.

Tầm quan trọng của oxy

Oxy thường gọi là dưỡng khí, là một trong những chất cơ bản tạo ra và duy trì sự sống. Chúng ta đều biết ăn uống rất quan trọng tới sức khỏe với sự sống, nhưng còn ít thấy vai trò của thở. Thực ra oxy rất quan trọng, người ta có thể nhịn ăn, nhịn uống nhiều ngày nhưng nhịn thở ( ngừng cung cấp oxy cho cơ thể) chỉ có thể tính bằng phút. Nếu não không được cung cấp oxy thì sau 4 đến 5 phút đã bắt đầu bị tổn thương, sau 9 – 10 phút đã bị tổn thương không phục hồi. Oxy rất cần thiết nhưng vì có sẵn trong tự nhiên nên thường ta ít nhận thấy nó quan trọng. Giả như oxy phải do con người tạo ra như các hàng hóa khác thì có lẽ không có gì cần dự trữ trong nhà bằng oxy!

Tuy có sẵn trong tự nhiên với hàm lượng lớn, ổn định (20 -21% thể tích không khí) nhưng không phải trong cơ thể ai cũng đủ oxy. Oxy vào cơ thể ta còn phụ thuộc vào sự tiếp nhận của phổi, vận chuyển của máu, thông suốt của mạch máu, khả năng làm việc của tim. Các bệnh cấp tính, mãn tính ở phổi đều ít nhiều ảnh hưởng đến sự tiếp nhận oxy của phổi. Khả năng vận chuyển oxy của máu trong điều kiện áp suất không khí bình thường phụ thuộc vào hemoglobin có trong hồng cầu. Khi thiếu máu, phương tiện vận chuyển oxy này bị giảm thiểu, có khi tuy đủ lượng hemoglobin nhưng khả năng vận chuyển oxy của nó giảm, đó là trường hợp khi cơ thể bị ngộ độc các chất gây methemoglobin. Máu của người nghiện thuốc lá nặng tỷ lệ carboxyhemoglobin có thể tới 8 - 10% hemglobin không có khả năng vận chuyển oxy nữa. Sự vận chuyển oxy từ phổi tới các bộ phận của cơ thể còn phụ thuộc vào khả năng làm việc của tim, tình trạng của mạch máu. Khi có bệnh tim mạch, đặc biệt trong bệnh viêm tắc động mạch, tĩnh mạch ảnh hưởng rất nhiều đến việc cung cấp oxy cho cơ thể. Như vậy cùng sống trong một môi trường, nhưng có người cơ thể được cung cấp đủ oxy, có người thiếu. Trong thực tế không chỉ ở bệnh nhân mà ở một số người tuy đang sinh hoạt làm việc bình thường, nhưng toàn cơ thể hoặc ở một cơ quan hay bộ phận nào đó vẫn thiếu oxy ở mức độ nhất định.

Oxy rất cần thiết do đó thiếu oxy là nguyên nhân tiên phát hoặc thứ phát của nhiều bệnh. Có nhiều bệnh: ngộ độc oxyd carbon, suy tim, hen suyễn…. thiếu oxy toàn thân. Cũng có nhiều bệnh nhân thiếu máu ( thực ra là thiếu oxy) cục bộ như: thiếu máu cơ tim, thiểu năng tuần hoàn não… Bệnh tiểu đường lâu ngày thường gây viêm tắc mạch, nhất là các mạch máu chân. Khi nặng gây hoại tử bàn chân, lúc đó tại đây thiếu oxy trầm trọng.
Để cơ thể khỏe mạnh, làm việc có năng suất cần luôn luôn đảm bảo đủ nhu cầu oxy cho cơ thể. Tạo môi trường sống, làm việc, nghỉ ngơi có nhiều cây xanh, thông thoáng là biện pháp rất cần thiết.

Oxy cao áp điều trị nhiều loại bệnh

Trong thực hành y tế nước ta, oxy được dùng trong hồi sức cấp cứu với những ca bệnh nặng, bằng cách cho bệnh nhân thở hỗn hợp khí có hàm lượng oxy cao nhằm bù lại nhanh chóng lượng oxy thiếu hụt. Phương pháp điều trị bằng oxy cao áp bù đắp nhanh chóng, chủ động hơn lượng oxy thiếu hụt. Đây là phương pháp điều trị của y học hiện đại được áp dụng rộng rãi ở hầu hết các nước có nền kinh tế và y học phát triển.

Thở oxy tại nhà đáp ứng được nhu cầu của một bộ phận bệnh nhân. Nhiều bệnh nhân cần được hỗ trợ bằng thở oxy nhưng không có điều kiện tới bệnh viện. Tuy nhiên nếu không được hướng dẫn quản lý của bác sĩ có thể dùng không đúng chỉ định, không đúng phương pháp, đôi khi lạm dụng sẽ không đem lại hiệu quả tốt, đôi khi có hại. Trong điều trị điều dưỡng oxy cho trẻ em cần chú ý cân nhắc với trẻ sơ sinh dưới 3 tháng tuổi, nhất là đối với trẻ thiếu tháng, thiếu cân.

Thở oxy là một trong những biện pháp tốt trong điều trị điều dưỡng bệnh, nhằm giải quyết tình trạng thiếu oxy cấp hoặc mãn tính, xảy ra trên toàn cơ thể hay cục bộ ở một bộ phận cơ thể; do bệnh lý hay khi mất cân bằng giữa cung và cầu oxy khi lao động chân tay, trí óc cường độ cao. Nhưng cũng cần lưu ý, tuy oxy là chất rất cần thiết cho sự sống, cho cơ thể, nhưng nó cũng cần được coi là một loại thuốc, phải được hướng dẫn bởi cán bộ y tế chuyên khoa.

Những thói quen khiến bạn khó ngủ sâu

Để quạt thẳng vào người, để điều hòa quá lạnh, nằm sấp hoặc ăn nhẹ trước khi đi ngủ..., những thói quen tưởng chừng vô hại này lại làm bạn khó ngủ sâu vào ban đêm.

Một số thói quen dưới đây có thể dễ dàng khắc phục, nhưng cũng có những thói quen cần đến sự trợ giúp hoặc chữa trị của các chuyên gia.

Ăn trước khi đi ngủ
Các nhà khoa học đã xác định những người có thói quen ăn nhẹ trước khi ngủ sẽ làm tăng axit trong thực quản, gây nên chứng ợ nóng trong khi ngủ. Hiện tượng này cũng có thể khiến một số người đột ngột thức giấc giữa đêm vì những cơn ho. Sự hồi lưu thức ăn từ dạ dày lên vào ban đêm sẽ làm trầm trọng thêm các triệu chứng của bệnh hen suyễn. Ngậm kẹo bạc hà trước khi ngủ cũng có thể dẫn đến việc cơ thể mất nước gây nên chứng khô và rát họng như trên.

Dùng đồ uống có hàm lượng cồn hay cafêin cao trước khi ngủ
Đối với một số người, việc uống cafe trở thành thói quen hằng ngày, đến nỗi họ không cảm nhận thấy chúng có tác động đến giấc ngủ. Thực ra từ lâu khoa học đã xác định các loại đồ uống này khiến cơ thể có cảm giác mơ màng, trằn trọc và hay trở mình. Trong trường hợp buộc phải uống thì nên uống thêm một cốc nước lọc sau mỗi cốc rượu, bia hoặc café. Chúng có thể làm cho giấc ngủ của bạn đúng nghĩa hơn.

Thở bằng miệng khi ngủ
Bạn nên nhờ người thân xác định xem mình có thói quen này hay không. Nếu có kèm theo tật ngáy sẽ làm tăng tình trạng mất nước, khiến bạn thường bị khô, rát miệng và họng vào sáng hôm sau. Có rất nhiều nguyên nhân tạo nên thói quen này như: uống quá nhiều rượu vào buổi tối, do quá nhiều axít trong dạ dày hoặc bạn mắc rối loạn dạ dày hay bệnh trào ngược axít, do tác dụng phụ của thuốc chữa suy nhược, chữa mất ngủ;
Hay thậm chí do bạn bị stress hoặc vách ngăn mũi bị lệch. Bạn hãy dùng thử 1 cốc nước trước khi ngủ (nếu bạn bị tiểu đêm thì có thể uống nhiều nước vào ban ngày), nếu vẫn còn thói quen này thì cần liên hệ các chuyên gia y tế để xác định chính xác nguyên nhân.

Để quạt thẳng vào người khi ngủ
Thói quen này rất có hại, nhất là vào mùa hè. Quạt mạnh và trực tiếp vào cơ thể làm gia tăng tình trạng mất cân bằng nước, dễ gây khô miệng, đau rát họng, thậm chí gây viêm họng.

Tư thế ngủ không đúng
Một số người có thói quen ngủ úp mặt hoặc gập cong người. Các tư thế này dễ gây ra hiện tượng tức thở khi ngủ. Việc úp mặt thường tạo nên những giấc ngủ không liên tục bởi vì nó làm ảnh hưởng đến nhịp thở và không tốt cho tim. Gập cong người trong suốt cả một đêm sẽ gây nên bệnh đau lưng.
Những tư thế ngủ không thoải mái này thường gây ra những dấu hiệu không tốt ở lưng, nhất là đối với phụ nữ. Theo một số chuyên gia về phẫu thuật chỉnh hình, chúng ta nên tập cho cơ thể quen ngủ với tư thế nằm ngữa, duỗi thẳng lưng, có kê một chiếc gối ở dưới đầu gối. Tư thế ngủ này giúp toàn bộ cơ thể thả lỏng triệt để khi ngủ.

Môi trường ngủ quá lạnh
Nguyên nhân này do dùng máy lạnh hoặc bạn mở cửa sổ phòng ngủ vào đêm. Khi đó cơ thể của bạn sẽ có phản ứng gập cong lại để tránh lạnh. Phòng ngủ quá lạnh nhưng bạn lại không có thói quen dùng chăn đắp (nhất là vùng bụng và ngực) khiến cơ thể thường xuyên xuất hiện các phản xạ có ý thức chống lạnh, làm bạn thường xuyên trở mình, ảnh hưởng giấc ngủ, đồng thời dễ tạo nên các tư thế ngủ có hại cho cột sống,.

Mở rộng cửa sổ khi ngủ
Có thể vì lý do mát và thông thoáng, bạn thường mở rộng cửa sổ. Tuy nhiên thói quen này có thể làm gia tăng tình trạng ô nhiễm, nhất là trong các đô thị. Theo đó, những chất gây dị ứng bên ngoài sẽ có điều kiện vào phòng và xâm hại cơ thể, gây ảnh hưởng tới mắt, da và hơi thở - làm gián đoạn giấc ngủ say.

Trang điểm và dùng mùi thơm khi ngủ
Việc lạm dụng mỹ phẩm đôi khi không thích hợp khi bạn muốn ngủ say, thậm chí có hại, nhất là các chất dùng cho vùng mắt, hóa chất chuốt mi làm sưng bọng mắt hoặc gây viêm da. Sử dụng nhiều nước hoa cũng sẽ làm tăng khả năng bị viêm mũi và hen suyễn. Tương tự như vậy, một số sản phẩm tẩy uế hoặc làm thơm mát không khí có rất nhiều hóa chất. Chúng là nguyên nhân gây kích ứng da, mũi, cổ họng và phổi trong khi ngủ, ảnh hưởng xấu trực tiếp đến giấc ngủ.

Để hoa hoặc cây xanh trong phòng ngủ
Những cây (hoặc đóa) hoa thơm ngát là nguyên nhân gây dị ứng. Có một số loài hoa thường thụ phấn nhờ gió nên phấn hoa trong không khí dễ làm bạn bị chảy nước mắt và nước mũi. Nếu bạn vẫn muốn giữ thói quen này thì nên chọn những loại có mùi thơm nhẹ, không có nhiều phấn hoa (như hoa tulip, hoa hồng). Mặt khác, cây xanh sẽ làm phòng ngủ thiếu oxy, gây hại cho não và giấc ngủ sâu.

Để vật cưng hoặc đồ chơi trong phòng ngủ
Thậm chí có bạn còn để chúng ngủ chung giường với mình! Thói quen này rất tai hại. Bên cạnh việc chúng có thể có chấy, rận; nước bọt và lông của chúng có thể gây ra bệnh dị ứng và hen suyễn. Những con thú nhồi bông hoặc một số đồ chơi (làm bằng vải, len, nhung…) cũng có không ít bụi. Ngoại trừ chăn và gối, bạn không nên để bất kỳ vật dụng, đồ chơi hoặc thú nuôi lên giường ngủ của mình.

Ngủ trưa quá nhiều
Một số người không có thói quen ngủ trưa, nhưng cũng không ít bạn ngủ trưa (hoặc ngủ ban ngày) quá nhiều. Điều này dễ làm triệt tiêu nhu cầu ngủ và nghỉ ngơi vào ban đêm. Theo các chuyên gia, ngủ trưa tốt nhất là không quá 60 phút.

Thói quen ít vận động thân thể
Giấc ngủ say còn xuất phát từ nhu cầu nghỉ ngơi sau vận động cơ bắp mệt mỏi. Những nghề lao động trí óc, làm việc trong phòng lạnh hoặc ngồi yên một chỗ dễ triệt tiêu nhu cầu này. Các chuyên gia đã khuyến cáo, con người cần vận động để cơ thể tiết mồ hôi ít nhất 1 lần trong ngày. Bên cạnh yêu cầu bài tiết chất độc trong mồ hôi và làm đẹp cơ thể, tập thể dục phù hợp còn làm xuất hiện nhu cầu nghỉ ngơi (ngủ say) vào ban đêm.

Ngoài ra, một số thói quen khác cũng có thể gây hại cho giấc ngủ say như: mở nhạc lớn hoặc để đèn sáng khi ngủ, xem phim bạo lực hoặc kinh dị, căng thẳng tâm lý quá mức, không tắm sạch…

Khủng hoảng thiếu oxy

TT - Trong quyển Khủng hoảng oxy vừa ra mắt của tác giả Roddy Newman (Mỹ), loài người hết sức chú ý đến việc làm sao đảo ngược tiến trình ấm lên toàn cầu, nhưng có rất ít người quan tâm đến hàm lượng oxy trong không khí đang giảm dần và hững tác hại lâu dài của nó.

So sánh với thời tiền sử, hàm lượng oxy trong bầu khí quyển bao quanh Trái đất đã giảm 1/3 và ở những thành phố lớn có thể giảm hơn 50%, theo nghiên cứu của các giáo sư Mỹ. Nguyên nhân? Khoảng 10.000 năm về trước, diện tích rừng bao phủ Trái đất nhiều ít nhất gấp đôi bây giờ, có nghĩa lượng oxy do rừng sinh ra hiện nay chỉ bằng phân nửa ngày trước. Trong khi đó, loài người lại đốt than, dầu mỏ, khí đốt khiến hàm lượng carbon trong không khí tăng vọt trong thế kỷ 20.

Ở biển cũng vậy. Theo báo cáo của Cơ quan Hàng không và vũ trụ Mỹ (NASA), lượng thực vật đơn bào sản xuất oxy giảm chỉ còn khoảng 70% so với cách đây ba thập niên. Thống kê của Liên Hiệp Quốc cho biết trên thế giới có gần 150 vùng chết do chất thải công nghiệp và nông nghiệp được đưa ra biển. Chất gây ô nhiễm làm giảm hàm lượng oxy xuống đến mức hầu hết hoặc không sinh vật biển nào còn có thể sống ở đó. Thiếu oxy khiến trữ lượng cá giảm và nguồn thức ăn của các dân tộc tiêu thụ hải sản giảm theo. Thiếu oxy còn gây đột biến gen, thay đổi nội tiết tố và những điều này có thể tác động đến khả năng sinh sản trong đời sống đại dương.

Nhà nghiên cứu Roddy Newman lấy làm lạ vì sao trên thế giới chưa hề có một cuộc nghiên cứu có tầm vóc nào về vấn đề này. "Có lẽ việc sụt giảm oxy diễn ra từ từ nên cơ thể con người đã tiến hóa để thích nghi với hoàn cảnh mới?" - tác giả nêu giả thuyết. Tuy vậy, ông nhắc đến quan điểm của giáo sư Mỹ Ervin Laszlo, cố vấn của Liên Hiệp Quốc về các khoa học hệ thống và triết học, cho rằng sự sụt giảm hàm lượng oxy tạo ra những hậu quả nghiêm trọng tiềm tàng.

Theo Laszlo, hàm lượng oxy trong khí quyển ở thời tiền sử là trên 21%, nhưng hiện chỉ còn 19% ở vùng tương đối ít ô nhiễm và 12-17% ở những thành phố lớn. Với hàm lượng oxy ít ỏi hiện nay, con người khó bề duy trì sức khỏe cơ thể do các tế bào và nội tạng thiếu oxy, hệ thống miễn dịch suy yếu, hoạt động giảm và hiệu quả kém. Không phải ngẫu nhiên mà số ca ung thư và các bệnh lạ tăng theo đà sụt giảm oxy.

"Cần phải có một cuộc điều tra để xem việc giảm oxy trong không khí tác động dài hạn thế nào đến giống loài của con người cũng như của các loài khác" - tác giả nhấn mạnh.


Thiếu oxy = Hội chứng “Nhà Kín”

Những người sinh sống trong các căn hộ khép kín hay có môi trường xung quanh ô nhiếm dễ thấy mệt mỏi, khó chịu. Một hai năm trở lại đây, một số gia đình đã phải mua bình oxy đểxả khí ra khắp nhà nhằm bổ sung dưỡng khí.

Ông Nguyễn Hữu Viên (Công ty Thương mại Thiện Chí) cho biết vài năm trở lại đây, có nhiều khách hàng đến mua bình khí oxy để xả ra khắp nhà do không khí trong nhà thiếu dưỡng khí, quá ngột ngạt. Thiếu oxy làm xuất hiện các triệu chứng: nhức đầu, khó chịu ở mặt, mũi, họng, chóng mặt buồn nôn, mệt mỏi và ngủ gật, mất tập trung, dễ bị kích động, dễ cáu gắt, khô da, ngứa và nổi ban ở da, làn da chóng nhăn nheo, già trước tuổi. Những người sống trong các chung cư cao tầng, những căn hộ có môi trường xung quanh ô nhiễm dễ mắc các triệu chứng trên.

Hiện tượng đó còn gọi là hội chứng cao ốc. Bởi vì những triệu chứng đó có vẻ giống bệnh cảm cúm thông thường. Nhưng các biểu hiện sẽ giảm hẳn hoặc biến mất khi ra khỏi tòa nhà. Nguyên nhân chính là do không khí cũ được máy điều hòa luân chuyển nhiều lần trong phòng kín gây ô nhiễm không khí. Hơn nữa, môi trường tại các chung cư không được bảo vệ hợp lý, môi trường tại một số chung cư đã bị ô nhiễm trầm trọng. Theo cơ quan bảo vệ môi trường Mỹ, phần lớn các toà cao ốc có không khí ô nhiễm gấp 100 lần so với môi trường bên ngoài.

Các tòa nhà cao tầng chứa nhiều khí độc hại từ nhiều nguồn khác nhau như: khói thuốc, sơn tường, thảm sàn nhà, hóa chất xịt thơm, các máy văn phòng… Các vật dụng đó tạo ra các khí độc hại CO2, radon… và các chất hữu cơ bay hơi VOC gây nguy cơ mắc các bệnh hô hấp. Ngoài ra, những vũng nước đọng trong ống thông khí, trần nhà, thảm…là điều kiện cho nấm mốc phát triển.

Để bổ sung oxy cho căn phòng cần xả bình khí trong điều kiện đóng kín cửa không thì sẽ là “gió vào nhà trống”. Anh Trần Nam, một người ở quận Hai Bà Trưng cho biết: “Nhà tôi nằm ngày bên sông Kim Ngưu luôn bốc mùi hôi thối rất khó chịu, nhất là vào những ngày hè thì thật khủng khiếp. Nhà lại có người già, trẻ em nên hàng tháng tôi phải mua một, hai bình oxy để xả khắp nhà, thì thấy dễ chịu hơn rất nhiều”.

Không chỉ người bệnh mà cả người khỏe mạnh mỗi ngày cũng nên bổ sung trực tiếp oxy khoảng 30-60 phút, đặc biệt cần thiết cho những người thường xuyên làm việc trong môi trường sản xuất độc hại, ngồi lâu trong xe hơi, phòng kín, lao động trí óc căng thẳng. Tuy nhiên, những người bình thường không nên lạm dụng vì như thế có thể làm cho phổi lười hoạt động.

Hiện nay, bình quân mỗi ngày Công ty Thương mại Thiện Chí cung cấp 12-15 bình oxy cho khách hàng sử dụng dịch vụ này. Một bình có dung tích 140 lít xả liên tục được ba giờ. Nhưng đây cũng chỉ là biện pháp tạm thời. Vấn đề cấp thiết là cải tạo hệ thống không khí, xử lý vấn đề ô nhiễm môi trường. Những khách hàng quen thường là có nhà nằm gần các con sông bị ô nhiễm.

Monday, May 11, 2009

NHU CẦU DINH DƯỠNG KHUYẾN NGHỊ CHO NGƯỜI VIỆT NAM

Bảng 1 - NHU CẦU DINH DƯỠNG KHUYẾN NGHỊ CHO NGƯỜI VIỆT NAM

Lứa tuổi Năng lượng (kcal) Protein (g) Chất khoáng Vitamin
Ca (mg) Fe (mg) A (mcg) B1 (mg) B2 (mg) PP (mg) C (mg)
Trẻ em








3 - <> 620 21 300 10 325 0,3 0,3 5 30
6-12 tháng 820 23 500 11 350 0,4 0,5 5,4 30
1 - 3 tuổi 1300 28 500 6 400 0,8 0,8 9,0 35
4 - 6 tuổi 1600 36 500 7 400 1,1 1,1 12,1 45
7-9 tuổi 1800 40 500 12 400 1,3 1,3 14,5 55
Nam thiếu niên








10 - 12 tuổi 2200 50 700 12 500 1,0 1,6 17,2 65
13 - 15 tuổi 2500 60 700 18 600 1,2 1,7 19,1 75
16 - 18 tuổi 2700 65 700 11 600 1,2 1,8 20,3 80
Nữ thiếu niên








10 - 12 tuổi 2100 50 700 12 700 0,9 1,4 15,5 70
13 - 15 tuổi 2200 55 700 20 700 1,0 1,5 16,4 75
16 - 18 tuổi 2300 60 600 24 600 0,9 1,4 15,2 80
Người trưởng thành








Nam 18 - 30 tuổi








lao động nhẹ 2300 60 500 11 600 1,2 1,8 19,8 75
lao động vừa 2700 60 500 11 600 1,2 1,8 19,8 75
lao động nặng 3200 60 500 11 600 1,2 1,8 19,8 75
Nam 30 - 60 tuổi








lao động nhẹ 2200 60 500 11 600 1,2 1,8 19,8 75
lao động vừa 2700 60 500 11 600 1,2 1,8 19,8 75
lao động nặng 3200 60 500 11 600 1,2 1,8 19,8 75

Nam > 60 tuổi










lao động nhẹ 1900 60 500 11 600 1,2 1,8 19,8 75
lao động vừa 2200 60 500 11 600 1,2 1,8 19,8 75

Nữ 18 - 30 tuổi










lao động nhẹ 2200 55 500 24 500 0,9 1,3 14,5 70
lao động vừa 2300 55 500 24 500 0,9 1,3 14,5 70
lao động nặng 2600 55 500 24 500 0,9 1,3 14,5 70

Nữ 30 - 60 tuổi










lao động nhẹ 2100 55 500 24 500 0,9 1,3 14,5 70
lao động vừa 2200 55 500 24 500 0,9 1,3 14,5 70
lao động nặng 2500 55 500 24 500 0,9 1,3 14,5 70

Nữ > 60 tuổi










lao động nhẹ 1800 55 500 9 500 0,9 1,3 14,5 70










Phụ nữ có thai (6 tháng cuối)

+ 350 + 15 1000 30 600 + 0,2 + 0,2 + 2,3 + 10

Phụ nữ cho con bú (6 tháng đầu)

+ 550 + 28 1000 24 850 + 0,2 + 0,4 + 3,7 + 30

Ghi chú: (+): có nghĩa là phần thêm so với nhu cầu của người phụ nữ ở lứa tuổi tương ứng